فهرست مطالب
ملحفه را که برمیدارید، بوی ترشیده یا نم از تشک بلند میشود و تشک را هم نمیشود در لباسشویی انداخت. بیشتر بوی بد تشک از رطوبت حبسشده است: عرق بدن، نم زمین یا اتاق بسته، یا ادرار. برای از بین بردن بوی بد تشک لازم نیست آن را بشویید. جاروبرقی بکشید، یک لایه نازک جوش شیرین بپاشید و بگذارید چند ساعت بماند، بعد دوباره جارو کنید و هر دو طرف تشک را با پنکه و پنجره باز هوا بدهید. سرکه فقط به شکل اسپری سبک و فقط روی جای ادرار به کار میرود. اگر بوی نم چند روز بعد برگشت یا زیر تشک لکه تیره دیدید، مشکل داخل تشک است و تمیز کردن حلش نمیکند.
بوی تشک شما از کدام نوع است؟
اول بفهمید بو از چه نوعی است؛ نوع بو منبعش را لو میدهد و روش رفع را تعیین میکند. جای سر، وسط و پشت تشک را جداگانه بو کنید.
| بو شبیه چیست | منبع | راه رفع | کی تمیز کردن کافی نیست |
|---|---|---|---|
| نم و ماندگی، شبیه زیرزمین | رطوبت از زمین، دیوار یا اتاق بسته | اول جای تشک و تهویه، بعد جوش شیرین و هوا دادن | وقتی بو چند روز بعد از تمیز کردن برمیگردد |
| ترش یا عرق، بیشتر در محل سر و کمر | عرق و چربی بدن در رویه | جاروبرقی، جوش شیرین خشک، هوا دادن؛ بدون آب | با روش خشک برطرف میشود |
| تند و آمونیاکی | ادرار کودک، بزرگسال یا حیوان | خشک کردن با فشار، اسپری سبک سرکه، جوش شیرین یک شب | وقتی ادرار به مغز رسیده و در هوای مرطوب بو برمیگردد |
| شیمیایی در تشک نو | مواد سازنده و بستهبندی | هوا دادن با پنجره باز | کثیفی نیست؛ با هوا کم میشود |
| کپکی، همراه لکه یا نقطه تیره | کپک در رویه یا مغز | تعویض تشک | از همان اول |

اگر کنار بو لکه زرد یا قهوهای هم هست، لکه را جدا با راهنمای لکهبری پارچه پاک کنید. اگر بهجای بو، شبها خارش یا جای نیش دارید، مطلب مایت و ساس در تشک را ببینید.
چرا تشک بوی نم میدهد و اول کجا را نگاه کنیم؟
بوی نم تشک یعنی رطوبت از زیر یا از هوای اتاق به تشک رسیده و راه بیرون رفتن ندارد. پس اول زیر تشک را نگاه کنید، نه رویش را.
تشک را بلند کنید و سه جا را ببینید: کف تشک، تختهها یا کف تخت، و فرش یا زمین زیر آن. کف دست را چند ثانیه روی هر کدام بگذارید. اگر خنک و نمدار است یا لکه رطوبت دارد، راهحل تهویه است، نه تمیز کردن؛ تا جای تشک درست نشود، بو برمیگردد.
رطوبت نسبی هوا را با یک رطوبتسنج ساده بسنجید. راهنمای آژانس حفاظت محیط زیست آمریکا (EPA) رطوبت داخل خانه را زیر ۶۰٪ و بهتر از آن بین ۳۰ تا ۵۰٪ توصیه میکند. اگر عدد بالای ۶۰٪ بود، اول رطوبت اتاق را با هوا دادن پایین بیاورید، بعد سراغ بوی تشک بروید.
- تشک روی فرش: رطوبت بدن بین تشک و فرش میماند. صبحها تشک را چند ساعت به دیوار تکیه بدهید تا فرش و کف تشک خشک شوند.
- زمستان و بخاری: پنجرهها بسته است و روی شیشه و دیوار سرد عرق مینشیند. تشک را کمی از دیوار بیرونی فاصله بدهید و هر روز اتاق را هوا بدهید.
- تشک مهمان در کمد: تشک تاشو را فقط وقتی کاملاً خشک است جمع کنید و تا بهار در کمد بسته بیهوا نگذارید؛ هر چند هفته بیرونش بیاورید و باز کنید. اگر تشک مهمان تازه میخرید، راهنمای خرید تشک مهمان را ببینید.
روش خشک برای از بین بردن بوی بد تشک
بوی عرق و ماندگی با جاروبرقی، جوش شیرین و هوا دادن میرود و آب لازم ندارد. جوش شیرین (بیکربنات سدیم) بو را جذب و خنثی میکند، ولی ضدعفونی نمیکند و مایت را از بین نمیبرد.
- ملحفه را بشویید. تا ملحفه بو بدهد، تشک تمیز هم بو میگیرد. اگر ملحفه بعد از شستن هم بو دارد، دلیلش همان است که در مطلب چرا حوله بوی بد میگیرد آمده است.
- جاروبرقی با سری مبلشور بکشید، بهخصوص درزها و لبهها.
- جوش شیرین را با صافی بپاشید. مقدار دقیقی وجود ندارد؛ لایه باید نازک و یکدست باشد، مثل گرد. جایی که جوش شیرین گلوله شد، نم دارد.
- زمان بدهید: برای بوی خفیف ۳۰ دقیقه تا ۲ ساعت، برای بوی واقعی بدون لکه دستکم ۶ ساعت.
- دوباره جارو کنید و تا جوش شیرین روی تشک مانده، ملحفه نکشید.
- هر دو طرف را هوا بدهید: تشک را به پهلو به دیوار تکیه بدهید و پنکه را رو به آن بگیرید.

این کار را هر ۶ ماه یک بار انجام دهید و اگر شبها زیاد عرق میکنید، زودتر. تشک دورویی مثل تشک دونفره آکو مدل پارادایس همانجا روی تخت تمیز میشود. این نوبت را با پشت و رو کردن هر ۶ ماه یکی کنید؛ سر و ته کردن هم هر ۳ ماه یک بار است.
بوی ادرار تشک؛ تازه و قدیمی فرق دارد
ادرار تازه را با فشار و آب سرد خشک کنید؛ آب داغ و مالش بو را به عمق تشک میبرند.
ادرار تازه:
- با حوله خشک محکم روی لکه فشار بدهید و بردارید و این کار را تا وقتی تکرار کنید که حوله دیگر خیس نشود.
- مخلوط ۲ قسمت آب سرد و ۱ قسمت سرکه سفید با کمی مایع شوینده را فقط اسپری کنید تا سطح نم بردارد، نه خیس شود.
- دستکم ۱۵ دقیقه صبر کنید و دوباره با فشار خشک کنید.
- وقتی سطح خشک شد، جوش شیرین بپاشید و بگذارید یک شب، دستکم ۸ ساعت، بماند. صبح جارو کنید و هوا بدهید.
سرکه و جوش شیرین را با هم روی تشک نریزید؛ کف میکنند و اثر هم را خنثی میکنند. آمونیاک، وایتکس و آب اکسیژنه را نه روی تشک بریزید و نه با هم مخلوط کنید.
ادرار قدیمی: اگر جای ادرار در روزهای خشک بو ندارد ولی در هوای مرطوب بو میدهد، ادرار به لایههای داخلی رسیده است. همان مراحل را در چند نوبت تکرار کنید یا پاککننده آنزیمی به کار ببرید؛ این پاککننده ترکیبات ادرار را تجزیه میکند. در هر دو حالت فقط اسپری سبک بزنید و تشک را خیس نکنید.
اگر کودکی بعد از بیش از ۶ ماه خشک ماندن دوباره شبادراری پیدا کرده یا بزرگسالی دچار نشت ادرار شده، به پزشک مراجعه کنید. بوی تند ادرار همراه با سوزش، تکرر ادرار یا ادرار کدر هم دلیل مراجعه به پزشک است. نشانههای دیگر مراجعه به پزشک در مطلب شبادراری کودکان آمده است.
از کجا بفهمیم تشک خشک شده و بو واقعاً رفته؟
دستمال کاغذی خشک یا کف دستتان را چند ثانیه روی آن نقطه و پشت تشک فشار بدهید. اگر هیچ خنکی یا نمی حس نشد، تشک خشک است. اگر کوچکترین سردی حس کردید، ملحفه نکشید و تشک را جمع نکنید.
هر جای نمبرداشته باید ظرف ۲۴ تا ۴۸ ساعت کاملاً خشک شود؛ این بازهای است که EPA برای جلوگیری از کپک میدهد. اگر با پنکه و پنجره باز در این مدت خشک نشد، آب بیش از حد به تشک رسیده است. آن نقطه را چند روز برای بوی نم و لکه تیره زیر نظر بگیرید؛ اگر هر کدام را دیدید، به بخش بعد بروید.
بو را بعد از اولین شب مرطوب دوباره بسنجید، نه همان روز؛ بوی ادرار و نم در هوای خشک پنهان میماند. اگر بعد از یک روز بارانی یا شبی با پنجره بسته هم بو نیامد، کار تمام است.
کی دیگر تمیز کردن فایده ندارد؟
سه نشانه میگوید تمیز کردن دیگر فایده ندارد: بوی نم چند روز بعد از تمیز کردن برمیگردد، روی کنارهها یا پشت تشک لکه تیره دیده میشود، یا وسط تشک با فشار دست نرم و نمدار است. رطوبت و کپک به مغز تشک رسیده و جوش شیرین فقط سطح را خوشبو میکند. تشک جنس متخلخل دارد و طبق راهنمای EPA، وسایل متخلخل کپکزده گاهی فقط با دور انداختن درست میشوند. در این حالت تشک را عوض کنید.

اگر کسی در خانه آسم یا حساسیت دارد و علائمش در رختخواب بدتر میشود، تعویض تشک کپکزده را عقب نیندازید و درباره علائم با پزشک مشورت کنید. به گفته EPA، کپک در افراد آسمی که به کپک حساساند میتواند حمله آسم ایجاد کند. نشانههای دیگر فرسودگی در مطلب زمان تعویض تشک و بالش آمده است.
پیشگیری: روتشکی، تهویه و رطوبت
عرقی که روتشکی و ملحفه جذب کنند کمتر به مغز تشک میرسد. برای همین سادهترین پیشگیری سه چیز است: یک لایه شستنی روی تشک، شستن هفتگی ملحفه و رطوبت اتاق زیر ۶۰٪.
نمونهاش نیمست ملحفه دونفره پددار برند آکو است: روتشکی کامل پنبهدوزیشده با پارچه ۱۰۰٪ پنبه، لایه پلیکتان جاذب رطوبت بدن و یک لایه محافظ که نفوذ آلودگی و رطوبت را کم میکند. در ماشین لباسشویی شسته میشود. این روتشکی برای عرق روزمره است و ادرار را باز هم باید فوری درمان کرد. مدلهای دیگر در دسته ملحفه نیمست هستند.
رویه جداشدنی هم کار را ساده میکند. تشک مهمان طبی برند آکو رویه زیپدار و جداشدنی دارد؛ رویه را میشویید و مغز تشک، که نمد پشم و فوم است، خشک میماند.
سوالات پرتکرار
میشود تشک را برای رفع بو در آفتاب گذاشت؟
بله، تشک با رویه پنبه یا پشم را چند ساعت در یک روز خشک در آفتاب بگذارید. آفتاب زمستان ضعیف است و پنکه و پنجره باز همان کار را میکنند. تشک فوم را مدت طولانی زیر آفتاب مستقیم نگذارید.
اسپری خوشبوکننده یا عطر کافی است؟
نه. خوشبوکننده بو را میپوشاند، منبع آن سر جایش میماند و بو چند روز بعد برمیگردد.
بوی سیگار یا غذا هم با جوش شیرین میرود؟
بله، بوی سطحی با جوش شیرین و چند نوبت هوا دادن میرود. بوی سیگاری که مدتها در تشک نشسته چند دور تکرار میخواهد.
بوی تشک نو را چطور بگیریم؟
تشک نو را دستکم یک روز با پنجره باز و بدون ملحفه هوا بدهید تا بویش کم شود.
تشک فنری و طبی را میشود بخارشوی کرد؟
توصیه نمیشود. بخار رطوبت را به عمق تشک میفرستد و همان مشکل نم را میسازد. برچسب تشک را ملاک بگیرید.
بوی ادرار حیوان خانگی فرق دارد؟
بله، تندتر و غلیظتر است. مستقیم سراغ پاککننده آنزیمی مخصوص حیوانات خانگی بروید.
جمعبندی
بیشتر بوی بد تشک از رطوبت است؛ اگر بوی نم بعد از چند روز برگشت یا لکه تیره دیدید، وقت تعویض است.
امروز تشک را بلند کنید و کف آن و زمین یا تخت زیرش را با کف دست امتحان کنید؛ اگر آنجا نم دارد، اول جای تشک را درست کنید.




